Меню KDT

Название страницы

 

  Тамақтандыруды ұйымдастыру мәселелері бойынша

 

2014 жылдан бастап депутаттар бастамасы және мектеп директорларының ұсынысымен тамақтандыруды ұйымдастыру бойынша қызметтер мен тауарларды таңдау, тамақтандыру сапасына әсер ететін демпингтік бағалар болуына, сонымен қатар директорлардың тікелей бақылау мүмкіндігі болмауынан, мемлекеттік сатып алулар жүйесінен алынды.

Бүгінгі күні орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру, сондай-ақ мектепке дейінгі ұйымдарда, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында тәрбиеленетін және білім алатын балаларды тамақтандыруды қамтамасыз ету Ережелері әзірленді (БҒМ 31.10.2018ж№598бұйрығы).

Оқушылардың сапалы және қауіпсіз тамақтандыруын ұйымдастыру мақсатында Ережелерде білікті қызметкерлері бар (жұмыс тәжірибесі, аспаздар квалификациясы, технологтар мен диетологтар, азық-түлік өндірісі, энергия үнемдегіш құрылғыларының болуы), қызметті дұрыс ұйымдастыра алатын жалға алушыны таңдау критерийлері қарастырылған.

2018 жылдан бастап азық-түлікті дұрыс сақтау, дайын тағамдардың сапасын арттыру үшін мектеп асханаларының материалдық-техникалық базасын жақсарту мақсатында мемлекеттік-жекеменшік әріптестік механизмі енгізілді.

Сонымен қатар, Ережелер бойынша конкурстық комиссия құрамына үкіметтік емес ұйым және ата-аналар қоғамы, қорғаншылық комитеті, аумақтық қоғамдық денсаулық сақтау органдарының өкілдері кіреді.

Ереже бойынша тамақтандыруды ұйымдастыруда табиғи өнімдерді қолдану үшін жалға алушылардың азық-түлік өндірісінің (шаруа немесе шаруа қожалығы, жылыжайжәне т.б.) болуы және отандық өндірушілер тауарларын сатып алуы үшін қосымша балл алады.

Тағамдардың, азық-түліктердің және аспаздық өнімдердің тұтынушылық, органолептикалыққасиеттері, дайындау және технологиясы мен өндірістік жағдайлары балаларға арналған азық түлік қауіпсіздігі тұрғысынан Еуразиялық экономикалық одақтың техникалық регламенттеріне сай болуы қажет.

Келісімшартты бұзу немесе дұрыс орындамау жағдайында, келісімшарт сот шешімі бойынша бұзылып, жалға алушы жосықсыз деп жарияланады (БҒМ 31.10.2018ж №599 бұйрығы).

2015 жылы оқушыларды сапалы тамақтандырумен қамтамасыз ету мақсатында Министрлік пен Қазақ тағамтану академиясы бірігіп, алғаш рет мектеп оқушылардың жас ерекшеліктері ескерілген бір реттік тамақтандыру нормалары (ҚР Үкіметінің 12.03.2012ж.№320 қаулысына өзгерістер енгізілді) әзірленді.

Аталған нормаларда балалар ағзасына қажетті микронутриенттер: дәрумендер, минералдық заттар және микроэлементтер алуы қарастырылған.

2018 жылы 2016-2019 жылдарға арналған «Денсаулық» мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру аясында, сонымен қатар білім беру ұйымдары оқушыларын дұрыс тамақтандыру сапасын арттыру мақсатында ҚР Денсаулық сақтау министрлігі мектеп оқушыларының тағам рационы бойынша бірыңғай стандарттарын әзірледі.

2019 жылдан бастап Министрлік білім беру ұйымдарының тамақтандыруды ұйымдастыруына нысанға бармай-ақ бақылау іс-шараларын жүргізуге мүмкіндік беретін, камералық бақылауды енгізді.

Сонымен қатар, Министрлік Қаржы министрлігімен бірлесіп, конкурстық рәсімдерді мемлекеттік сатып алулар порталы арқылы жүргізетін электрондық форматқа ауыстыруды қарастыруда.

Бүгінгі күні қызмет көрсетуді мектеп қызметкерлері, сондай-ақ ата-аналар қауымы тарапынан заңды түрде тұрақты бақылау мүмкіндігі қарастырылған. Әрбір мектепте тамақтандыруды бақылау комиссиясы қызмет етеді. Комиссияны мектеп директоры басқарып, құрамына мектеп медбикесі, педагогтар, ата-аналар комитеті мүшелері, қамқоршылық кеңесі кіреді.

Ереже бойынша жалға алушы ай сайын білім беру ұйымы басшысына сапасын куәландыратын құжаттары бар қолданылатын азық-түлік тізімін тапсыруы тиіс.

Күнделікті медициналық қызметкер немесе жауапты тұлға дайын тағамдарға органолептикалық бағалау жүргізіп, тағамдар және аспаздық өнімдерге органолептикалық бақылау журналына жазба жүргізеді.

Осылайша, оқушылардың тамақтану сапасына мектеп әкімшілігі тарапынан әсер етуге қажетті мүмкіндік жасалған. Аталған мәселеде білім беру ұйымы басшысының (бракеражды комиссия төрағасы) жауапкершілігі жоғары.

Сондықтан, Министрліктің мектептегі тамақтандыруды ұйымдастыру сапасын арттырудағы негізгі қызметі – бракеражды комиссияның тамақтандыру сапасын бақылау қызметіне ақпараттандыру жұмысын кең көлемде ұйымдастыру. Сонымен қатар, оқушылар мен ата-аналарға тамақтандыру дұрыс ұйымдастырылмаған жағдайда не істеу керектігін түсіндіру.

 




По вопросам организации питания

 

С 2014 года по инициативе депутатов и предложениям директоров школ выбор поставщика услуг, товаров по организации школьного питания выведен из системы государственных закупок в связи с имевшим место демпингом цен, влияющих на качество питания, а также отсутствием возможности осуществления непосредственного контроля директорами школ за поставщиками услуги.

На сегодняшний день проработан порядок организации питания обучающихся в организациях среднего образования и приобретения товаров, связанных с обеспечением питания детей, воспитывающихся и обучающихся в дошкольных организациях, организациях образования для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей(приказ МОН РКот 31.10.2018г. №598).

В целях гарантирования качества и безопасности питания детейв Правилах предусмотрены критерии, позволяющие выбрать поставщика более подготовленного к оказанию данной услуги с наличием квалифицированного штата работников (опыт работы, квалификация поваров, наличие технологов, диетологов, положительных характеристик, собственного производства продуктов питания, энергосберегающего оборудования).

С 2018 года для улучшения материально-технической базы школьных столовых, влияющих на условия хранения продуктов питания, безопасность и качество приготовляемых блюд введен механизм государственно-частного партнерства.

Также, согласно Правилам в состав конкурсных комиссий включены представители НПО и родительской общественности, попечительских советов, а также территориальных органов охраны общественного здоровья.

Для обеспечения использования поставщиками свежих и натуральных продуктов Правиламипредусмотрено получение поставщиками дополнительных баллов за наличие собственного производства продуктов питания, используемых при организации школьного питания (крестьянское или фермерское хозяйство, теплица и другие) и приобретение продуктов питания отечественных производителей.

 Потребительские свойства блюд, пищевых продуктов и кулинарных изделий, их органолептические свойства, технологии и условия изготовления должны соответствовать техническим регламентам Евразийского экономического союза в части безопасности пищевой продукции для детей.

В случае нарушения или ненадлежащего исполнения условий договора поставщиком, договор расторгается в судебном порядке и данный поставщик объявляется недобросовестным (приказ МОН РК №599 от 31 октября 2018 года).

В 2015 году в целях обеспечения качественным питанием отдельных категорий обучающихся Министерствомсовместно с Казахской академией питания впервые разработаны единые нормы одноразового школьного питания(внесены дополнения в ПП РК №320от 12.03.2012 года)с учетом возрастных особенностей детей.

Данными нормами предусмотрено получение детьми всех необходимых для организма микронутриентов: витаминов, минеральных веществ и микроэлементов.

В 2018 году в рамках реализации Государственной программы развития здравоохранения Республики Казахстан «Денсаулық» на 2016 - 2019 годы, а также в целях повышения интереса к здоровому (горячему) питанию обучающихся организаций образования  МЗ РК разработаны единые стандарты по рациону питания в учебных заведениях.

С 2019 года Министерством введен камеральный контроль за организацией школьного питания органами и организациями образования, который позволяет без осуществления выезда на объект провести контрольные мероприятия.

Кроме того, Министерством совместно с МФ РК прорабатывается вопрос перевода конкурсных процедур в электронный формат постредством портала государственных закупок.

Сегодня, законодательнопредусмотрена возможность осуществления постоянного контроля за предоставлением услуги, как сотрудниками школ, так и родительской общественностью. В каждой школе действует комиссия по контролю за питанием детей. Комиссию возглавляет директор школы, в состав входят медицинская сестра школы, педагоги, члены родительского комитета, попечительского совета.

Согласно Правилам организации питания поставщик услуги должен ежемесячно предоставлять руководителю организации среднего образования сведения об используемом перечне продуктов питания для обучающихся с приложением документов, удостоверяющих их качество и безопасность.

Ежедневно медицинским работником или ответственным лицом проводится органолептическая оценка качества готовых блюд с внесением записей в журнал органолептической оценки качества блюд и кулинарных изделий.

Таким образом,в настоящее время,все необходимые рычаги, позволяющие администрациям школ влиять на качество питания детей проработаны. Сегодня, следует признать, на первый план выходит уровень ответственности руководителей организаций образования (председатели бракеражных комиссий).

В этой связи, основным направлением деятельности Министерства по повышению качества школьного питания является обеспечение широкого информационного освещения порядка деятельности бракеражных комиссий по контролю за качеством питания. А также информирование обучающихся и их родителей о дальнейших действиях при обнаружении нарушений при организации питания детей.


Четырехнедельное меню блюд для организации питания школьников



 

«Мектеп асханасы» республикалық алдын алу іс-шара
жөнінде пресс-релиз

 

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің бастамасымен облыстың  барлық жалпы білім беретін мектептерінде ү.ж. 27 қаңтар мен 27 ақпан аралығында «Мектеп асханасы» республикалық алдын алу іс-шарасы өткізіледі.

Осы іс-шараның аясында қарастырылады:

* жұртшылықты экперттік топтардың (ата - аналар, « Нұр Отан» партиясының, «Адал алаңы» жобалық кеңсесінің, ҮЕҰ, БАҚ, мемлекеттік органдар және т. б.) қызметіне қатысуға міндетті түрде тарта, халықты БАҚ арқылы кең ауқымды ақпараттандыра отырып, ведомствоаралық сараптамалық топтардың (бұдан әрі-ВСП) қызметін жандандыру;

* тамақтану сапасын бақылау бойынша іс-шаралар өткізу;

* қолданыстағы заңнамаға перспективалық мәзірді сәйкес келтіру;

* халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы және саласындағы қолданыстағы заңнамалардың, конкурстық құжаттаманың талаптарын бұзатын қызметтерді, тауарларды жеткізушілерге т. б. тиісті шаралар қабылдау.

Жоғарыда аталған барлық шаралар оқушыларды сапалы және теңгерімді тамақпен қамтамасыз етуге бағытталған.

 
Пресс-релиз
Республиканское профилактическое мероприятия              
 «Школьная столовая»

 

С 27 января по 27 февраля т.г. по инициативе Министерства образования и науки Республики Казахстан во всех общеобразовательных школах области проводится республиканское профилактическое мероприятие «Школьная столовая».

В рамках данного мероприятия предусматривается:

  • активизация деятельности межведомственных экспертных групп (далее - МЭГ) с обязательным привлечением общественности к участию в деятельности экпертных групп (родители, представители партии «Нұр Отан», проектного офиса «Адалдық алаңы», НПО, СМИ, государственных органов и т.д.) с широкомасштабным информированием населения через СМИ;
  • проведение мероприятий по контролю за качеством питания;
  • приведение в соответствие действующему законодательству перспективного меню;
  • принятие соответствующих мер к поставщикам услуги, товаров, нарушающим требования конкурсной документации, действующего законодательсва в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения и т.д.

Все вышеперечисленные меры направлены на обеспечение учащихся качественным и сбалансированным питанием.




     Информация о проведении Акции « Школьная столовая» по КГУ Явленская СШ№1 им.Т.Позолотина.

В КГУ  Явленская СШ№1 им.Т.Позолотина с 27 января по 27 февраля   проходила акция «Школьная столовая».

Цель акции: Изучение общественного мнения об организации питания учащихся в школьной столовой.

Задачи: Выявление происходящих изменений и существующих проблем в организации питания в школе. Создание условий для совершенствования качества питания учащихся в столовой. Информирование общественности о состоянии питания в школе.

Изучение степени удовлетворенности учащихся, родителей качеством питания в школьной столовой.

В акции приняли участие родители и учащиеся школы.   Был разработан и утвержден  план мероприятий.

Большую работу по сохранению здоровья учащихся  проводит педагогический коллектив школы. В начале учебного года планируется работа по данному направлению среди педагогов, классных руководителей, учащихся школы, составлен и утверждён план по организации горячего питания в школе. Администрация школы разработала график питания учащихся  первой и второй смены, обеспечивает дежурство в столовой завучами и учителями школы. Состав данного графика утвержден директором школы

 С учащимися 2-4 классов был организован конкурс на лучший коллаж по теме «Правильное питание». По результатам конкурса 1 место заняли учащиеся 3 «А» класса, 2 место учащиеся 2 «Б» , 3 место учащиеся 2 «В»класса. Данные учащиеся были награждены грамотами и ценными призами. Классными руководителями 1-9 классов были проведены классные часы на тему: «Рациональное питание школьников. Витамины и их значение». Медицинским работником школы оформлен уголок здоровья на тему: «Рациональное питание школьников».

Классными руководителями среди учащихся 2-11 классов и родителей было проведено анонимное анкетирование, в которой им необходимо было оценить работу школьной столовой. По результатам анкетирования школьное питание соответствует меню, большинство детей ежедневно питаются в школьной в столовой. В школьной столовой организован питьевой режим.  Социальным педагогом был проведен устный опрос, где родители и учащиеся высказали свое мнение, о том, что в столовой созданы все условия для организации качественного и безопасного питания, их удовлетворяет работа школьной столовой, устраивает обслуживание и меню горячего питания.  

    Школьный медработник контролирует правильность организации питания детей, участвует в разработке  рационов питания, составлении меню, следит за их выполнением, контролирует качество поступающих продуктов, условия их хранения и соблюдение правильности  технологического процесса приготовления пищи,  а также следит за ассортиментом и качеством продуктов,  поступающих в столовую. Ведется бракеражный журнал. Большое значение в нашей школе уделяется не только охвату питания всех учащихся,  но и тому, чтобы питание,  получаемое ими, было разнообразным, калорийным и содержало необходимое количество витаминов  и минеральных веществ. Организация горячего питания включает использование при каждом приеме пищи горячих блюд: во время дополнительного  завтрака – второго блюда и напитков,  во время обеда -  первого (или) второго блюда и напитков.  В качестве горячих напитков используется чай, компоты из свежих и сухих плодов (фруктов), какао. В качестве холодного напитка – соки.

    Столовая полностью укомплектована необходимым оборудованием, посудой и столовыми приборами: холодильником, морозильная камера,тестомес, электроплита, овощерезка,мартмиты для первых и вторых блюд,вытяжка, электромясорубка, жарочный шкаф,электрокотёл,электросковорода, столы-12 штук.  Мытьё и дезинфекция производятся с соблюдением всех норм санитарно – гигиенического режима. Столовая рассчитана на 80 посадочных мест. Перед входом в помещение  столовой для мытья рук  организованно специальное место, имеется три раковины с водой, три сушилки для рук.

    Все 100 % учащихся школы охвачены, горячим питанием. Вопросы работы школы по  улучшению питания  учащихся, внедрение новых форм обслуживания с учетом интересов детей и их родителей рассматриваются на совещаниях при директоре, классных часах,  родительских собраниях.  

Информация о данных мероприятиях была размещена на сайте школы и facebook.

 

 

  И.о     директора школы                                     Койшибекова Л.В



Ата-аналарға оқушылардың тамақтануы туралы кеңестер!

Мектеп жасындағы балалар дене дамуына және сау болып өсуіне көмектесетін витаминдер мен микроэлементтердің жоғары мөлшері бар теңгерімді тамақтануды қажет етеді. Төменде сіз оқушылардың дұрыс тамақтануы туралы ақпаратты таба аласыз.

Үнемі тамақ ішу

Балаларға үнемі тамақ ішіп отыру және олардың тамақтанудың арасындағы тіскебасарда (перекус) қажет. Әсіресе, біз бастауыш сынып оқушыларының дұрыс тамақтануы туралы әңгімені көтергенде  маңызды. Егер бала жүгірісте жүріп бірдеңені аузына тастай салып үйренсе, теңдестірілген тамақтану туралы айту, әрине, мүмкін емес.

Балалар өз күнін дәруменді таңғы аспен бастаған дұрыс - мысалы, мектепте таңғы жүктемені орындау үшін сүт пен дәнді үлпекті бастаған. Содан кейін түскі асқа дейін сергек сезіну үшін қосымша энергия беретін бір тост, 1-2 жеміс немесе кекс кесегі. Түскі асты барынша түрлендіру қажет.  

Оқушылардың дұрыс тамақтануының негізгі ережелері ата-аналарға ұсынады:

Аптасына 1-2 рет балаға балық беру ;

Аптасына 1 рет қызыл (қара малдың еті);

Аптасына 1-2 рет бала бұршақталған немесе фаршталған көкөністер пайдалануы;

қалған күндері балаға ақ ет (мысалы тауық еті) немесе макаронды бұйымдардан жасалған өнімдер. 

Естеріңізде сақтаңыздар, балаларды дұрыс тамақтануға кешкі бірлескен астарда және демалыс кезіндегі түскі астарда отбасымен жиналғанда балаларды дұрыс тамақтануға үйретуге болады.

Барлық азық-түлік топтарынан жасалған өнімдер

Оқушылардың дұрыс тамақтануы туралы айта отырып, балалардың барлық тағамдық топтарының тағамдарын ағзаның қоректік заттардағы қажеттілігін қанағаттандыру үшін байқап көру керек. Бұған жан-жақты тоқтала кетейік.

Нан, басқа да дәнді дақылдар мен картоп. Оқушылардың тамақтануы осы топқа сүйенуі дұрыс. Тағамды дайындай отырып, қатты тартылған ұнға артықшылық беріңіз, дұрыс тамақтану оқушылардың рационының 2/3-і осындай ұннан дайындалған тағамдарды құрайды деп болжайды.

Көкөністер мен жемістер. Дұрыс, толыққанды тамақтану үшін оқушыларға күн сайын әр түрлі жемістер мен көкөністердің 5 порциясын беру қажет.

 

Бір порция деп саналады:

1 орташа өлшемді жеміс-мысалы, банан, алма, апельсин;

2 кішкентай жеміс (қара өрік), 10-15 жүзім, шие, жидектер;

1 жас көкөністерден жасалған салаттың шағын бөлігі;

толық 3 ас қасық дайындалған көкөністер - жасыл бұршақ сияқты;

3 толық ас қасық бұршақталған өнімдер( бұршақ, фасоль сиякты, егер бала көп жеседе, бұл бір порция ретінде есептеледі);

1 ас қасық кептірілген жемістер – мейіз немесе өрік сияқтылар;

1 столовая ложка сухих фруктов –таких, как изюм или курага;

1 кішкентай стакан табиғи шырын (егер бала көп ішсе, ол бір порция ретінде есептеледі).

Сүт және сүт өнімдері. Балаларға кем дегенде күніне 3 порция сүт өнімдері қажет. Бұл 1 йогурт қаптамасы, 1 стакан сүт немесе сіріңке қорабы тәріздес 1 ірімшік болуы мүмкін. Бұл әсіресе бастауыш сынып оқушыларының дұрыс тамақтануы үшін маңызды. Майлылығы төмен сүт өнімдері әдетте кальцийдің бірдей мөлшерін және бір қалыпты майлылық өнімдерінен табылатын витаминдер тізімін қамтиды. Алайда, балаларға толық майсыздандырылған сүт өнімдерін қолдануға болмайды.

Ет, балық және оларға балама өнімдер. Ет (әсіресе қызыл) және балық-темірдің ең жақсы көзі. Бірақ бұршақ (жасымық, үрме бұршақ), жасыл жапырақты көкөністер мен байытылған дақылдар оқушы ағзасына темір жеткілікті.

Майлы балық – сардиндер, анчоустар, макрель, лосось – Ω-3 май қышқылдарына өте бай. Бұл қышқылдар баланың жүйке, иммундық және жүрек-тамыр жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі үшін қажет. Оқушылардың ғана емес, балалардың да дұрыс тамақтану ережелері аптасына балаларға майлы балықтың 2 порциясын жеу керек деп айтылған.  Алайда, Қылыш-балық беруге жол бермеңіз, себебі онда сынап көп.

Майлы және тәтті тағамдар. Майлылығы жоғары өнімдер немесе қанттың мөлшері жоғары торттар, тоқаштар, шоколадты вафлилер, қытырлақ картоп балаларға көп энергия береді, бірақ құрамында дәрумендері жоқ. Балаларға аз мөлшерде тәттілерді қолдануға болады, алайда негізгі, сау және пайдалы тағамдарды ауыстыру үшін емес, теңгерімді тамақтанудың компоненті ретінде ғана.     

 

Пайдалы сусындар. Оқушыларға ең қолайлы сусындар ретінде дұрыс тамақтану үшін сүт пен суды ұсынады, себебі олар тістерін бұзбайды. Шырындар жоғары қышқылдыққа ие және құрамында қанттың жоғары пайызы бар (табиғи шырындарда да табиғи қант табамыз). Сондықтан балаларға шырындар тамақпен бірге берген дұрыс немесе оларды сумен араластырған жөн.      

Күні бойы мектеп оқушысына қажетті сұйықтықтың жалпы мөлшері ауа райына, баланың дене белсенділігіне және ол жейтін өнімдерге байланысты. Балаларға әрбір тамақ ішуде бір стақан су (сүт немесе шырын) және бір стақаны тамақтану арасында жақсы ұсыныс болып табылады. Балаларға ыстық кезінде және дене белсенділігі жоғары кезде сұйықтық көп болуы қажет.

Бастауыш сынып оқушыларының дұрыс тамақтануына кофеині бар кока-кола түріндегі газдалған сусындарды пайдалануға мүлдем мүмкіндік бермеңіз. Үлкен жастағы оқушыларға қатысты - кофеин темірдің сіңірілуіне кедергі келтіретіндіктен, оларға құрамында кофеин бар газдалған сусындарды беруге жол бермеңіз.

Құрметті ата-аналар!

Мектеп педагогтары  Сіздің балаларыңыздың денсаулығына қамқорлық жасайды. Осы пайдалы ақпаратты ескеріңіздер!

Қыркүйек айы кезекті оқу жылының басы ата-аналардың негізгі мәселелерінің біріне  айналды. Әр ата-ана  баласы үшін бәрі дұрыс па, дұрыс тамақтанды ма дегендей мазасыздана бастайды. Оқушылардың тамақтануы оқу жылы бойы ата-аналарды алаңдататын басты мәселелердің бірі. Дұрыс толыққанды рационды жасауға балалар ағзасының ерекшеліктерін ескере отырып толық көзқарас қажет. Мектеп бағдарламасын оқу балалардан ең жоғары ақыл-ой қызметін талап етеді, сондықтан оқушылар үшін дұрыс тамақтану бойынша кеңестерді тыңдау керек.

Білімге баулыған кішкентай адам, бір мезгілде күрделі еңбектенумен ғана айналыспайды,   сонымен қатар өсіп келе және дамып келе жатқан, ал барлық бала дұрыс, теңдестірілген тамақтануға тиіс. Жоғары ақыл-ой қызметі бірінші сынып оқушылары үшін ерекше емес, ол үлкен энергия шығынымен байланысты. Ал зияткерлік еңбекпен байланысты барлығы негізінен организмде жинақталған көмірсуларға, негізінен глюкозаға байланысты. Қандағы оттегі мен глюкоза құрамының қажетті деңгейден төмендеуі ми функциясының нашарлауына әкеледі. Өз кезегінде бұл ақыл-ойдың жұмыс қабілеттілігі төмендейтін және оқушылардың оқу материалын қабылдауы нашарлайтын себептердің бірі болуы мүмкін.

Ата - аналар толыққанды таңғы асқа негізгі үміт артады, себебі олар үйде бұл процесті өздері бақылайды. Бірақ барлығы таңғы астың оқушы үшін ең құнды екенін білмейді. Біреу таңғы асқа ең көп көмірсулар енгізуге тырысады, себебі ақыл-ой қызметіне «жауап береді». Шын мәнінде, тығыз көмірсулар таңғы астан кейін қандағы глюкоза мөлшері айтарлықтай арттырады, бірақ егер көмірсулар тым көп болса, онда 1,5-2 сағаттан кейін глюкоза мөлшері күрт төмендеуі мүмкін.Осыған байланысты дәрігерлер таңғы асқа көмірсулардың күрделі түрлерін енгізуді ұсынады. Мысалы, кондитерлік өнімдер, джем және тәтті шайдан басқа, оқушылардың таңғы асына міндетті түрде макарондар, ботқалар, нан-тоқаш өнімдері, жаңа піскен көкөністер, жемістер, әсіресе алма кіруі керек. Басқа көмірсуларды мектепте күні бойы бірнеше тәсілдерге бөлген дұрыс: кофе, шай, кәмпит, тоқаш, печенье, жеміс-жидек сусындары баланың қанға жаңа піскен глюкозаның үнемі түсуін қамтамасыз етеді, бұл оқушылардың ақыл-ой қызметін ынталандырады.

Оқушылардың энергетикалық қажеттілігін қанағаттандыру үшін қажетті тағамның маңыздылығы бойынша келесі компонент - бұл майлар. Бұл үлеске энергияның жалпы тәуліктік шығынының шамамен 25% келеді.

Майлар, энергетикалық мақсаттарда пайдаланудан басқа, жасушалық мембраналарды, гормондар мен феромондарды құру үшін қажетті элемент болып табылады, сондай-ақ оларда витаминдер ериді. Майлар-адам ағзасының басты құрылыс материалы. Баланың рационындағы ақуыздың негізгі көздері кейбір көкөністер, жұмыртқа, балық, дәнді дақылдар, жаңғақтар, үрме бұршақ және ет болып табылады. Қажетті майлармен әсіресе сүт өнімдері бай. Сондықтан мектеп асханасына сүзбе, айран, сүт қосылған. Жануар тектес ақуыздар оқушылардың жас ағзасына өте пайдалы, бірақ ысталған тағамдармен шұжықтармен қызықтырудың қажеті жоқ.

Мектеп оқушыларының рационында сондай – ақ клетчатка болуы керек, яғни жемістерде, жапырақтарда және өсімдік сабақтарында болатын күрделі қорытылатын заттардың қоспасы. Бұл жақсы ас қорыту үшін қажет. Баланың тамақ өнімдеріндегі клетчаткалар 15-20 грамм болуы керек. Диетада мұндай жасушалар саны болуы үшін дәнді дақылдардан, сондай-ақ жемістер мен көкөністерден тамақ дайындау қажет.

Оқушының рационында негізгі тағам компоненттерінен басқа, жас ағзаның биологиялық талшықтарға деген қажеттілігінің толық және уақтылы толықтырылуын көздеу керек.

Су азық-түлік түрі емес, бірақ дененің жалпы массасының алпыс пайызын құрайды. Оқушылар күн сайын бір жарым-екі литр суды тұтынуы керек. Мектепте ауыз су режимін жүзеге асыру үшін жағдай жасалған.

Оқушылардың рационында бояғыштар, тұрақтандырғыштар, араластырғыштар, антиоксиданттар және консерванттар сияқты тағамдық қоспаларды пайдалану жеке мәселе болып табылады. Бұл заттар тағамға қажетті иіс, дәм және консистенция беру үшін қосылады. Өнеркәсіптік технологиялардың дамуына байланысты соңғы уақытта қолданылатын көптеген тағамдық қоспалар аллергиялық реакцияның пайда болуына байланысты үнемі қарсылық тудырады. Бірақ алаңдаудың қажеті жоқ: азық-түлік қоспаларын пайдалану нақты анықталған және олардың қайсыбірін пайдалануға рұқсат етпестен бұрын, олар үкіметтік органдар мен құзыретті медициналық мекемелер арасында мұқият тексеруден өтеді. Жүргізілген зерттеулер қазіргі уақытта тағам реакциясын қолдануға аллергиялық реакция өте сирек және әдетте, стандартты азық-түлікке ауырсыну реакциясы жағдайларының санынан аспайтынын көрсетеді. Егер оқушылар үшін дұрыс тамақтану жөніндегі кеңестерді тыңдасаңыз, онда балаңыз жақсы оқып, әрқашан жақсы рухта болады. Оқушылардың тамақтану саласында жұмыс істейтін әрбір адам, біздің балалардың толыққанды тамақтануы олардың қалыптасуының және жеке тұлғаның өсуінің ең жауапты кезеңі - бұл ұлт денсаулығының басты жолы екенін есте сақтау керек.

 

 Денсаулықты нығайтуға ықпал ету бағдарламасы аясында Т. Позолотин атындағы №1 Явленка орта мектебінің медицина қызметкері "Күн тәртібі . Дәрумендер" такырыбында әнгіме жүргізді .
Медицинским работником ЯСШ №1им.Т.Позолотина в рамках программы ШСУЗ проведена беседа с учащимися 4 "Б",4"В" класса на тему "Режим дня. Витамины" .

 

Портал электронного правительства

Блог директора

Наша страничка в Күнделік

Опрос

Как Вы оцениваете перспективы обновления содержания образования?

Голосовать

Статистика

  • За месяц55
  • За неделю20
  • Вчера0
  • Сегодня3
  • Онлайн:0

Полезные ссылки